फागुन १९, काठमाडौँ । अहिले नेपालमा बिस्तारै गर्मी मौसम सुरु हुँदै छ । गर्मीमा बिशेष धेरै खाइने र प्राय सबैको मन पर्ने खानेकुरा हो दही । दही सजिलै र सहज पाइन्छ । दही जति सजिलै उपलब्ध हुन्छ त्यती नै स्वस्थ पनि हुन्छ । दहीले धेरै स्वास्थ्य लाभहरू प्रदान गर्छन । के के हुन त नियमित दही खानाले हुने फाइदाहरु  यहाँ पाँच मुख्य फाइदाहरू बारे चर्चा गरिएको छ ।

पाचन स्वास्थ्यमा सुधार गर्दछ: दही प्रोबायोटिक्समा धनी हुन्छ, जुन लाभदायक ब्याक्टेरियाहरु हुन् यसले स्वस्थ आन्द्राको वनस्पति कायम राख्न मद्दत गर्दछ। यसले पाचनमा मद्दत गर्न, पेट फुल्न कम गर्न र समग्र आन्द्राको स्वास्थ्यमा सुधार गर्न सक्छ।

रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउँछ: दहीमा रहेको प्रोबायोटिक्सले संक्रमणसँग लड्ने सेतो रक्त कोशिकाहरूको उत्पादनलाई बढावा दिएर प्रतिरक्षा प्रणालीलाई बलियो बनाउन मद्दत गर्दछ। थप रूपमा, दहीमा जिंक र भिटामिन डी जस्ता पोषक तत्वहरू हुन्छन् जसले प्रतिरक्षा कार्यलाई अझ बढाउँछ।

पोषक तत्वहरूले भरिपूर्ण: दही क्याल्सियम, प्रोटीन र भिटामिन B12 जस्ता उत्कृष्ट स्रोत हो, जुन हड्डीको स्वास्थ्य, मांसपेशीको कार्य र समग्र कल्याणको लागि आवश्यक छन्। यसले हड्डीको घनत्व सुधार गर्न र दाँतलाई बलियो बनाउन मद्दत गर्दछ।

छालाको स्वास्थ्यलाई बढावा दिन्छ: दहीमा रहेको ल्याक्टिक एसिडले छालालाई एक्सफोलिएट गर्न मद्दत गर्दछ र मुँहासे वा छालाको जलन कम गर्न सक्छ। यो एन्टिअक्सिडेन्टको राम्रो स्रोत पनि हो जसले स्वस्थ छालालाई समर्थन गर्दछ र रंग सुधार गर्न सक्छ।

तौल घटाउन मद्दत गर्दछ: दही कम क्यालोरी भएको खाना हो। यसको उच्च प्रोटीन सामग्रीको तृप्ति बढाउन मद्दत गर्छ, जसले धेरै खानबाट रोक्न सक्छ, र तौल व्यवस्थापनको लागि सन्तुलित आहारमा यो एक उत्कृष्ट आहार हो।

दही खाने उत्तम समय कुन हो?

दही खाने उत्तम समय तपाईंको लक्ष्य र प्राथमिकताहरूमा निर्भर गर्दछ । यहाँ केही सामान्य दिशानिर्देशहरू दिइएका छन्:

बिहान (नास्ताको साथ): बिहान दही खाँदा तपाईंको दिन सुरु गर्न प्रोबायोटिक्स र प्रोटिनको स्वस्थ खुराक प्रदान गर्न सक्छ। यो फलफूल, मुस्ली, वा ओट्ससँग राम्रोसँग मिल्छ, जसले यसलाई पौष्टिक ब्रेकफास्ट विकल्प बनाउँछ।

खाना पछि (साइड डिशको रूपमा): खाना पछि, विशेष गरी दिउँसो वा बेलुकाको खाना पछि दही सेवन गर्नाले पाचनमा मद्दत गर्न सक्छ। यसले पेटलाई शान्त पार्न मद्दत गर्दछ र पोषक तत्वहरूको अवशोषण बढाउँछ। धेरै संस्कृतिहरूमा मसालेदार वा भारी खाना पछि शीतलक एजेन्टको रूपमा दही प्रयोग गरिन्छ।

सुत्नु अघि (मध्यम मात्रामा): दहीको ट्रिप्टोफान सामग्रीको कारणले शरीरमा शान्त प्रभाव पार्ने भनेर चिनिन्छ, जसले राम्रो निद्रालाई बढावा दिन्छ। सुत्नु अघि दहीको सानो भाग खाँदा निद्राको गुणस्तर सुधार हुन सक्छ। यद्यपि, सुत्नु अघि ठूलो मात्रामा खानबाट भने बच्नुपर्छ, किनकि यसले अपच वा असुविधा निम्त्याउन सक्छ।

व्यायामको समयमा वा पछि: दही प्रोटिनको राम्रो स्रोत हुन सक्छ, त्यसैले कसरत पछि यसको सेवनले मांसपेशीको तन्तु मर्मत गर्न र रिकभरीलाई बढावा दिन मद्दत गर्न सक्छ। फलफूल वा मह थप्दा यसलाई व्यायाम पछिको उत्तम खाजा बनाउन सकिन्छ।

धेरै मात्रामा राती दही नखानु राम्रो हुन्छ, किनकि केही मानिसहरूलाई यसले असुविधा वा पेट फुल्ने हुन सक्छ । 

• सृजना प्याकुरेल